«Κάποιος πρέπει να κακολόγησε τον Γιοζεφ Κ. […]», κάπως έτσι αρχίζει η Δίκη του τεράστιου Τσεχοεβράιου συγγραφέα και με βάζει στο ερώτημα μήπως το Κ είναι για το Κlein, δηλαδή το όνομα του πρωταγωνιστή της ταινίας του Joseph Losey;
Ο κ. Klein δεν έκανε τίποτα κακό θα έλεγε κάποιος, απλά αγοράζει έργα σε μια ιδιαίτερη κατάσταση και από συγκεκριμένο κόσμο τελευταία. Βρισκόμαστε στο καθεστώς Βισύ και ενώ ακόμα δεν έχει γίνει η προώθηση των Εβραίων πολιτών για την «Τελική λύση», που οραματίστηκε ο Ναζισμός, οι άνθρωποι αυτοί είναι σε ειδικό καθεστώς με αποτέλεσμα να χρειάζεται να πουλήσουν πολλά πράγματά τους. Έτσι ο κ. Klein ως ένας απλός αγοραστής σε κατάσταση ολιγοψωνίου δίνει χαμηλές τιμές, ίσως και κάτω του κόστους για να αποκτήσει τα αγαθά των συνανθρώπων του. Όταν, δε, ρωτάτε γιατί δίνει τόσο χαμηλές τιμές η απάντηση είναι τόσο κυνική και οικονομική που σε κάνει να νευριάζεις: «Εσείς έχετε ανάγκη να πουλήσετε και όχι εγώ να αγοράσω».
Έτσι, λοιπόν, μια μέρα εμφανίζεται μια εφημερίδα των Εβραίων στην πόρτα του, δείγμα ότι και αυτός είναι κομμάτι της εβραϊκής κοινότητας της πόλης του. Το γεγονός αυτό ενώ αρχικά δεν τον φοβίζει τον βάζει να ερευνήσει τα γρανάζια του κράτους, ώστε να ξεφύγει από αυτήν την «κατηγορία» (και με τις δύο έννοιες η λέξη «κατηγορία» εδώ, δηλαδή και κατηγορία πληθυσμού και κατηγορία ότι είναι Εβραίος) καθώς και να ψάξει για τον συνονόματο, ο οποίος τον έμπλεξε. Αφού, λοιπόν πάρει τις βεβαιώσεις από τον πατέρα του ότι οι Klein «είναι Γάλλοι πολίτες από τον Λουδοβίκο τον Ήλιο» και υπήρχαν συνονόματοι Εβραίοι από τις Κάτω Χώρες, θα μπει σε ένα καφκικό λαβύρινθο που θα του δείξει μια άλλη Γαλλία, στην οποία είναι μπλεγμένος ο συνονόματός τους, την Γαλλία της Αντίστασης. Αυτή η επαφή με το έως τότε «άγνωστο», θα μεταλλάξει και τον κ. Klein, αλλά και τους γύρω του απέναντί του.
Η ταινία είναι μια ωδή στον Κάφκα δίχως να έχει χρησιμοποιηθεί τίποτα από αυτόν. Επίσης, είναι ένα μάθημα Ιστορίας σχετικά με την εκδίωξη των Εβραίων και την αντιμετώπιση τους από το καθεστώς Βισύ, από έναν σκηνοθέτη που βίωσε στο πετσί του την εκδίωξη από την Δύση σε μια άλλη φάση της ζωής του. Ο Joseph Losey ήταν μαθητής του Μ. Μπρεχτ και ουσιαστικά μπήκε στην μαύρη λίστα του Χόλυγουντ με αποτέλεσμα να φύγει από τις ΗΠΑ την δεκαετία του 60.
Αγαπημένη σκηνή: Το τέλος, ο κ. Klein θα διαλέξει να μπει στο τρένο με τον συνονόματό του μιας και φαίνεται ότι όλο το κυνήγι της σκιάς του μετέβαλε και τον εαυτό του που μοιάζει πιο κοντά στους ανθρώπους της Αντίστασης και τους εκδιωγμένους Εβραίους παρά με τον συνάδελφό του (Michael Lonsdale) που σε προηγούμενη σκηνή χτύπησε μιας και ήταν υπεύθυνος για την σύλληψη του αντιστασιακού Klein.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου